Zasadniczo przed wjazdem do Niemiec należy złożyć wniosek o wizę w właściwej placówce dyplomatycznej. Obywatele Australii, Izraela, Japonii, Kanady, Republiki Korei, Nowej Zelandii, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii mogą ubiegać się o zezwolenie na pobyt również po wjeździe do Niemiec, zwracając się do właściwego urzędu ds. cudzoziemców. Planowaną działalność zarobkową można podjąć dopiero po wydaniu odpowiedniego zezwolenia na pobyt. Za wydawanie zezwoleń na pobyt odpowiada również Centralna Agencja Pośrednictwa Zagranicznego i Specjalistycznego (ZAV) Federalnej Agencji Pracy wraz z jej oddziałami regionalnymi. W procesie przyznawania zezwolenia na pobyt agencja ta jest angażowana wewnętrznie przez urząd ds. cudzoziemców.
Oprócz wizy wjazdowej i wynikającego z niej pobytu krótkoterminowego zezwolenie na pobyt wydawane jest w postaci: zezwolenia na pobyt, Niebieskiej Karty UE, karty ICT, mobilnej karty ICT, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt stały – UE.
Zezwolenie na osiedlenie się oraz zezwolenie na pobyt stały – UE są dokumentami pobytowymi bezterminowymi. Pozostałe wymienione dokumenty pobytowe są ograniczone czasowo i związane z konkretnym celem. Są one wydawane osobom, które
- chcą odbywać szkolenie, studiować lub pracować w Niemczech,
- mogą pozostać w Niemczech z przyczyn międzynarodowych, humanitarnych lub politycznych,
- przejeżdżają do Niemiec z powodów rodzinnych,
- są cudzoziemcami lub byłymi obywatelami Niemiec, którzy chcą powrócić do Niemiec, lub
- posiadają prawo do stałego pobytu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Zezwolenie na pobyt można przedłużyć. Przy tym zasadniczo brane jest pod uwagę, czy dana osoba prawidłowo uczestniczyła w kursie integracyjnym.